Westland heeft steeds mín liefde gehad.

Jan Barendse 1879-1958

'Een goede vader en vriend is van ons heengegaan, een man van diep en daadwerkelijk geloof, eenvoudig en open van karakter, begaafd van geest en edel van hart'.

Poeldijk.

Dit is de tekst die op het bidprentje van Jan Barendse vermeld staat. Hij stierf na een kort ziekbed op 78-jarige leeftijd op 8 juni 1958.

Dagelijks rijden en lopen duizenden verkeersdeelnemers in Poeldijk over de 'laan' die naar hem vernoemd werd. De Jan Barendselaan is niet meer uit het verkeersbeeld van Poeldijk weg te denken. Omstreeks 1950 opende Jan Barendse zelf de naar hem vernoemde laan. Veel mensen zullen zich dat nog herinneren. Wie het zeker nog helder voor ogen staat is zijn jongste zoon, Arie Barendse. "Ik heb na de dood van mijn vader een heleboel foto's, brieven en kranten geërfd. Zelf vind ik het nog steeds leuk om me met deze historie bezig te houden. Tenslotte ben je best trots op zo'n beroemde vader".

Jan Barendse werd geboren in Honselersdijk aan de Nieuwe Tuinen. Zijn vader had veel fruitbomen en zelfs wat muren waar druiven achter groeiden. Rond 1914 vertrok Jan naar Poeldijk. Hij ging tuinen aan de zogenoemde 'Steeg van Polanen' (recht tegenover hotel Elzenhagen). Hij kweekte in de 'volle grond' aardappelen, uien, en had zoals zoveel Westlanders een boomgaard. Ook hier enkele druivenmuren, en wat bescheiden glasopstanden. In 1914 werd hij voorzitter van de fruit- en groenteveiling 'Poeldijk', die in de winter van 1889-1890 was opgericht.

Het was geen toeval dat Jan Barendse dit werd. Hij was in het dorp in die tijd een belezen man. Bovendien had hij als jonge knaap de lagere school afgemaakt en zelfs op de tuinbouwschool gezeten. Iets dat niet voor iedere tuinderszoon was weggelegd.
Arie Barendse: "Mijn vader zat altijd te lezen als hij thuis was. Niet alleen de stukken van de belangrijke vergaderingen die hij moest bijwonen, ook literaire boeken en hij was gek op de gedichten en toneelstukken van Joost van den Vondel. Hij kon zelfs hele stukken van de Gijsbrecht van Amstel declameren".

Leidersfiguur
Jan Barendse was ook een typisch leidersfiguur. Toen hij voorzitter was geworden van de veiling Poeldijk kreeg hij in 1917 ook nog eens de voorzittershamer van de Bond West- land toegereikt. De Bond Westland was in die tijd een belangrijke tuindersvereniging die als overkoepelend orgaan van een tiental veilingen in het Westland werkte.
Inmiddels verhuisde het gezin Barendse (acht jongens en twee meisjes) van de 'steeg van Polanen' naar een huurtuin aan de Wateringseweg. "Mijn vader kreeg altijd veel bezoek en de tuin aan de steeg van Polanen lag nogal achteraf', vertelt Arie Barendse. " Veel mensen uit het dorp kwamen om raad of om gebruik te maken van de telefoon. In die tijd schreef Barendse ook wel eens een brief of deed een goed woordje, hij was een echte vraagbaak".

De Tweede Wereldoorlog brak uit. Jan Barendse had vanaf 1930 een functie in het dagelijks bestuur van de NTB (Nederlandschen Tuinbouw Bond), het tegenwoordige Centraal Bureau van Tuinbouwveilingen. Het kantoor van deze organisatie was toen gevestigd in een statig pand aan de Javastraat in Den Haag.
Als Jan Barendse naar Den Haag moest werd hij met de wagen met chauffeur naar het werk gebracht, maar hij maakte ook veel gebruik van de fiets. Toen in 1945, vlak voor de bevrijding van Nederland, de toenmalige voorzitter van het CBT, F. V. Valstar, door de Duitsers werd vermoord, nam Jan Barendse de functie van voorzitter over. Zij het tijdelijk, want zijn hart lag bij de Bond Westland en bij zijn 'eigen' Westland.

Tijdens de CBT periode maakte Jan Barendse zich vooral hard voor de reclame en promotie van het Westlandse en Nederlandse groente en fruit. Hij verloor daarbij nooit zijn eigen streek uit het oog. De druiventeelt werd in die tijd gepromoot door de volgende slogan 'Nu de tijd, Westlands beste'.
Jan Barendse was ruim een jaar voorzitter van het C.B.T.  toen hij werd opgevolgd door Maarten Prins jr. Tijdens de laatste jaarvergadering werd hij benoemd tot erevoorzitter en in die hoedanigheid bleef hij nauw betrokken bij het wel en wee van de organisatie. In de jaren van de drie voorzittersfuncties had Jan Barendse veel ontmoetingen met prominente Nederlanders.

Onder hen prins Hendrik en koningin Wilhelmina (1929), diverse ministers waaronder minister Colijn en minister Kan (de vader van Wim Kan) en later ook met koningin Juliana.
Zij bracht een bezoek in 1949. Zoon Arie: "Het maakte mijn vader echter niets uit, hij was nooit onder de indruk van rangen of  standen en bleef altijd zichzelf. Wij als kinderen vonden het natuurlijk wel spannend als vader weer een beroemdheid de hand had geschud. De oudere broers mochten ook wel eens mee naar binnen en buitenland om daar te helpen bij de opbouw van een nieuwe tentoonstelling of corso".

Op latere leeftijd verhuisde Jan Barendse samen met zijn echtgenote en nog enkele thuiswonende kinderen naar de Vaart in Poeldijk. Daar woonde hij tot aan zijn dood in 1958. Jan Barendse werd twee maal onderscheiden door de Koningin. Eerst met het versierselen van, ridder in de orde van Oranje-Nassau en later met het officierschap in de orde van Oranje-Nassau.

Stratenveger
"Toen mijn vader overleed stond in het condoleanceboek boven de handtekening van de Commissaris van de Koningin de handtekening van de stratenveger Jan van Elswijk. Dat vind ik heel tekenend", zegt Arie Barendse ontroerd.

Jan Barendse leeft nog altijd voort onder de Westlanders dankzij zijn in 1950 geschreven boek 'Hollands Tuin' oyer, hoe kan het ook anders, de Westlandse tuinbouw. In het voorjaar van 1951 werd dit boek uit- gebracht en het is nog altijd te vinden in de boekenkasten van veel burgers in  'De glazen stad'. In 1952 nam Jan Barendse afscheid van de twee voorzittersrollen. Zijn functie werd zowel in de Bond Westland als in de veiling Poeldijk overgenomen door zijn zoon Leen Barendse.

Over het Westland en met name zijn rol in de Bond Westland schreef Jan Barendse in het herinneringsboekje dat hij schreef naar aanleiding van zijn afscheid van de veiling Poeldijk in 1952 het volgende:

Het Westland moet de toonaangevende positie in de tuinbouw zien te behouden en zij kan dat, indien de geest van saamhorigheid, welke haar een reeks van jaren eigen is, in de toekomst kan worden bestendigd. Het is overbodig om te zeggen, dat ik dit van harte wens. Immers, dit gewest heeft steeds mijn volle liefde gehad. Het is een gebied van onbegrensde mogelijkheden op tuinbouwgebied'.

Met dank aan A. J. Barendse, Monster en  J. N. M. van Leeuwen, Poeldijk.

Uit: Westlandse Courant dinsdag 5 juli 1994

DOOR MARJOKE VAN DER WILK